ARAPÇA’DA YER ZARFLARI -1 ÖNÜNDE (أمام : emame)

Arapça’da bir şeyin yerini bildiren “altında, üstünde, içinde, sağında, solunda, arkasında…” gibi kelimelere

 ( (ظَرْفُ الْمَكَانِ“Zarfu’l-mekân: yer zarfı” denir.

Bugün, bu zarflardan (önünde: emâme أَمَامَ) anlamına gelen zarftan bahsedeceğim.

“Evin önünde” demek istiyorsak önce “ön”, sonra “ev” kelimesini söyleriz.

أَمَامَ  الْبَيْتِ

Emâme’l-beyti

Evin önünde

“Oğlan evin önündedir” demek için, ilk önce “oğlan” kelimesini söyler, sonra yukarıdaki ifadeyi ekleriz.

اَلْوَلَدُ  أَمَامَ الْبَيْتِ

El-veledu emâme’l-beyti.

Oğlan, evin önündedir.

Oğlan	El-veled	اَلْوَلَدُ
Önünde	Emâme	أَمَامَ
Ev	El-beyt	الْبَيْتُ

“Ön” zarfı, kendinden sonraki kelimenin sonunu etkiler.

“Ön”den sonra gelen kelimenin cinsiyetine ve sayısına göre etkisi değişir. Tablo halinde görelim:

1. أَمَامَ’den  sonra gelen kelime, tekil ve erilse, sonu esre olur : (Bir erkek) öğretmen El-muallim(u) الْمُعَلِّمُ (Bir erkek) öğretmenin önünde Emâme’l-muallim(i) أَمَامَ  الْمُعَلِّمِ Örnek cümle: اَلْكِتَابُ  أَمَامَ  الْمُعَلِّمِ El-kitâbu emâme’l-muallimi. Kitap, (erkek) öğretmenin önündedir.

2.  أَمَامَ’den  sonra gelen kelime, ikil ve erilse, sonu  (يْنِ ) olur : (İki erkek) öğretmen El-muallim(âni) الْمُعَلِّمَانِ (İki erkek) öğretmenin önünde Emâme’l-muallim(eyni) أَمَامَ  الْمُعَلِّمَيْنِ Örnek cümle: اَلْكِتَابُ  أَمَامَ  الْمُعَلِّمَيْنِ El-kitâbu emâme’l-muallimeyni. Kitap, iki (erkek) öğretmenin önündedir.

3.  أَمَامَ’den sonra gelen kelime, düzenli çoğul ve erilse (sonu ون ile bitiyorsa), sonu(ينَ) ‘ye dönüşür. (3 veya daha fazla sayıda erkek) Öğretmenler El-muallim(ûne) الْمُعَلِّمُونَ (3 veya daha fazla sayıda erkek) Öğretmenlerin önünde Emâme’l-muallim(îne) أَمَامَ  الْمُعَلِّمِينَ Örnek cümle: اَلْكِتَابُ  أَمَامَ  الْمُعَلِّمِينَ El-kitâbu emâme’l-muallimîne. Kitap, (erkek) öğretmenlerin önündedir.

4.  أَمَامَ’den sonra gelen kelime, tekil ve dişilse sonu esre olur. (Bir bayan) Öğretmen El-muallimet(u) الْمُعَلِّمَةُ (Bir bayan) Öğretmenin önünde Emâme’l-muallimet(i) أَمَامَ  الْمُعَلِّمَةِ Örnek cümle: اَلْكِتَابُ  أَمَامَ  الْمُعَلِّمَةِ El-kitâbu emâme’l-muallimeti. Kitap, (bayan) öğretmenin önündedir.

5.  أَمَامَ’den  sonra gelen kelime, ikil ve dişilse, sonu  (يْنِ ) olur : (İki bayan) öğretmen El-muallimet(âni) الْمُعَلِّمَتَانِ (İki bayan) öğretmenin önünde Emâme’l-muallimet(eyni) أَمَامَ  الْمُعَلِّمَتَيْنِ Örnek cümle: اَلْكِتَابُ  أَمَامَ  الْمُعَلِّمَتَيْنِ El-kitâbu emâme’l-muallimeteyni. Kitap, iki (bayan) öğretmenin önündedir.

6.  أَمَامَ’den sonra gelen kelime, düzenli çoğul ve dişilse (sonu اتُ ile bitiyorsa), sonu esrelenir. (3 veya daha fazla sayıda bayan) Öğretmenler El-muallimât(u) الْمُعَلِّمَاتُ (3 veya daha fazla sayıda bayan) Öğretmenlerin önünde Emâme’l-muallimât(i) أَمَامَ الْمُعَلِّمَاتِ Örnek cümle: اَلْكِتَابُ  أَمَامَ  الْمُعَلِّمَاتِ El-kitâbu emâme’l-muallimâti. Kitap, (bayan) öğretmenlerin önündedir.

Kelime, düzensiz çoğulsa, başına أَمَامَ  gelince, sonu esrelenir.

Bir adam	Racul	رَجُلٌ
Adamlar   (düzensiz çoğul, sonunda ون yok)	Ricâl	رِجَالٌ

Örnek:

أَمَامَ الرِّجَالِ

Emâme’r-ricâli

Adamların önünde

Eşyaların düzensiz çoğullarında da, son harf aynı şekilde esrelenir.

Bir cami	Mescid	مَسْجِدٌ
Camiler	Mesâcidu	مَسَاجِدُ

أَمَامَ الْمَسَاجِدِ

Emâme’l-mesâcidi

Camilerin önünde

*********************************************

أَمَامَ  (emâme : ön) kelimesinin sonuna bitişik zamirler eklenebilir ve anlamları aşağıdaki tablodaki gibi olur.

أَمَامَـهُـمْ  3 (Emâmehum) Onların önünde (erkek)	أَمَامَـهُـمَا  2 (Emâmehumâ) O ikisinin önünde (erkek)	أَمَامَـهُ 1 (Emâmehu) Onun önünde (erkek)	Gâib  (erkek)
أَمَامَـهُـنَّ  6 (Emâmehunne) Onların önünde (bayan)	أَمَامَـهُـمَا  5 (Emâmehumâ) O ikisinin önünde (bayan)	أَمَامَـهَا  4 (Emâmehâ) Onun önünde (bayan)	Gâibe  (bayan)
أَمَامَـكُمْ  9 (Emâmekum) Sizin önünüzde (erkek)	أَمَامَـكُمَا  8 (Emâmekumâ) İkinizin önünde (erkek)	أَمَامَـكَ  7 (Emâmeke) Senin önünde (erkek)	Muhatab (erkek)
أَمَامَـكُنَّ  12 (Emâmekunne) Sizin önünüzde (bayan)	أَمَامَـكُمَا  11 (Emâmekumâ) İkinizin önünde (bayan)	أَمَامَـكِ  10 (Emâmeki) Senin önünde (bayan)	Muhataba (bayan)
أَمَامَـنَا  15 (Emâmenâ) Bizim önümüzde	أَمَامَـنَا  14 (Emâmenâ) İkimizin önünde	أَمَامِـي  13 (Emâmî) Benim önümde	Nefsi mütekellim (cinsiyet farkı yok)

Örnek cümle:

اَلْكِتَابُ  أَمَامَنَا

El-kitâbu emâmenâ.

Kitap, bizim önümüzde.

Bu zarfı, cümlenin en başında kullanırsak, cümlenin anlamı değişir. Çeviriye (…var)  anlamı katar.

Örnek cümle:

كِتَابٌ    أَمَامَنَا

Emâmenâ kitâbun

Bizim önümüzde bir kitap var.

Bu zarfın eş anlamlısı:

Önünde

Kuddâme

قُدَّامَ

Bu zarfın zıt anlamlısı:

Arkasında

Halfe

خَلْفَ